تفاوت ویندوز Retail با OEM

🖥️ تفاوت ویندوز Retail با OEM | راهنمای جامع انتخاب نوع لایسنس ویندوز:

🔰 مقدمه

وقتی قصد خرید نسخه اصلی ویندوز را دارید، معمولاً با دو اصطلاح اصلی روبه‌رو می‌شوید: Retail و OEM. این دو نوع از لایسنس‌های مایکروسافت تفاوت‌های مهمی دارند که می‌توانند روی قیمت، پشتیبانی، نحوه فعال‌سازی و حتی انتقال ویندوز به سیستم دیگر تأثیرگذار باشند.

در این مقاله، به زبان ساده و کاملاً کاربردی، تمام تفاوت‌های بین نسخه Retail (خرده‌فروشی) و نسخه OEM (نسخه سازندگان تجهیزات) ویندوز را بررسی می‌کنیم تا بتوانید آگاهانه‌ترین تصمیم را هنگام خرید یا نصب ویندوز اتخاذ کنید.

✅ تعریف کوتاه از OEM و Retail

🧩 تفاوت‌های کلیدی ویندوز Retail و OEM

در این بخش به‌صورت جدولی تفاوت‌ها را بررسی می‌کنیم و سپس هر کدام را با جزئیات شرح می‌دهیم:

💡 جزئیات نسخه Retail ویندوز

ویژگی‌ها:

• به‌صورت جداگانه قابل خرید از فروشگاه‌ها یا سایت رسمی مایکروسافت

• با حساب مایکروسافت لینک می‌شود

• در صورت تعویض قطعات سیستم، قابل انتقال به سیستم جدید است

• دارای پشتیبانی مستقیم از Microsoft

مناسب برای چه کسانی است؟

• افرادی که ممکن است در آینده سیستم خود را ارتقاء دهند یا تعویض کنند

• کسانی که از ویندوز در محیط‌های توسعه یا حرفه‌ای استفاده می‌کنند

مزیت مهم:

با خرید یک بار نسخه Retail، می‌توانید هر چند بار که خواستید ویندوز را روی سیستم‌های مختلف (فقط یکی در آن واحد) نصب و فعال کنید.

⚙️ از کجا بفهمیم ویندوز نصب‌شده OEM است یا Retail؟

برای فهمیدن نوع لایسنس فعلی ویندوز، مراحل زیر را انجام دهید:

1. روی Start کلیک کرده و CMD را با دسترسی Administrator باز کنید

2. دستور زیر را تایپ کنید:

slmgr /dli

در پنجره‌ای که ظاهر می‌شود، نوع Channel مشخص می‌شود:

• Retail Channel → نسخه Retail

• OEM_DM Channel یا OEM:SLP → نسخه OEM

🛠️ نحوه انتقال ویندوز Retail به سیستم جدید

اگر لایسنس شما Retail است، مراحل انتقال ساده است:

1. در سیستم قدیمی، ویندوز را از لایسنس خارج کنید:

slmgr.vbs /upk

2. روی سیستم جدید، ویندوز را نصب کرده و کلید لایسنس Retail را وارد کنید

3. اگر لایسنس به اکانت مایکروسافت متصل باشد، می‌توانید از Activation Troubleshooter برای انتقال استفاده کنید

💲 مقایسه قیمتی Retail و OEM

توجه: قیمت‌ها متغیرند و باید از فروشگاه‌های معتبر بررسی شوند.

🔑 تفاوت Digital License و Product Key در ویندوز

در نسخه‌های مختلف ویندوز، به‌ویژه از ویندوز 10 به بعد، مایکروسافت دو روش کلی برای فعال‌سازی ارائه کرده است:

۱. Digital License (لایسنس دیجیتال):

این نوع فعال‌سازی به حساب مایکروسافت شما گره می‌خورد، نه صرفاً به یک کد. وقتی ویندوز را با یک حساب Microsoft فعال می‌کنید، لایسنس شما در سرورهای مایکروسافت ثبت می‌شود. در آینده، حتی اگر ویندوز را مجدداً نصب کنید، بدون نیاز به وارد کردن کلید فعال‌سازی، سیستم به‌صورت خودکار فعال می‌شود.

مزایا:

• راحتی در فعال‌سازی مجدد

• مناسب برای انتقال به سیستم جدید (اگر Retail باشد)

• اتصال به حساب Microsoft

۲. Product Key (کلید فعال‌سازی):

این همان کلیدی است که هنگام خرید ویندوز دریافت می‌کنید (مثلاً به‌صورت 25 رقمی). این نوع فعال‌سازی سنتی‌تر است و باید در حین نصب وارد شود. نسخه‌های OEM معمولاً از این روش استفاده می‌کنند.

🧷 محدودیت‌های قانونی در انتقال لایسنس ویندوز

طبق قوانین رسمی Microsoft Licensing Terms، تفاوت مهم بین OEM و Retail در انتقال لایسنس است:

• OEM فقط برای استفاده روی همان سخت‌افزاری مجاز است که اولین بار نصب شده و نمی‌توان آن را به سیستم دیگر منتقل کرد، حتی اگر خراب شود یا ارتقاء پیدا کند.

• Retail می‌تواند از سیستمی به سیستم دیگر منتقل شود، به شرطی که در یک زمان فقط روی یک دستگاه فعال باشد.

نکته مهم:
اگر سیستم را به فرد دیگری می‌فروشید، در صورت داشتن لایسنس Retail، باید ابتدا ویندوز را Deactivate کرده و سپس می‌توانید آن لایسنس را روی سیستم جدید خود فعال نمایید.

🧩 Volume Licensing چیست و چه تفاوتی با OEM/Retail دارد؟

برای کسب‌و‌کارها و سازمان‌ها، استفاده از Volume Licensing (لایسنس حجمی) گزینه بهتری است.

ویژگی‌های Volume Licensing:

• طراحی‌شده برای سازمان‌های دارای بیش از ۵ دستگاه

• ارائه مدیریت مرکزی برای نصب و فعال‌سازی

• قیمت پایین‌تر به ازای هر سیستم نسبت به خرید تک‌تک نسخه‌های Retail

• همراه با ابزارهایی مانند Windows Server، Active Directory و Group Policy

انواع Volume Licensing:

• MAK (Multiple Activation Key): برای تعداد مشخصی از فعال‌سازی‌ها

• KMS (Key Management Service): فعال‌سازی داخلی از طریق سرور شرکت

تفاوت با OEM و Retail:

📝 جمع‌بندی نهایی

تفاوت بین ویندوز Retail و OEM تنها در نوع خرید نیست، بلکه بر بسیاری از عوامل دیگر مانند پشتیبانی، قابلیت انتقال، و قیمت تأثیر می‌گذارد. اگر سیستم را به‌صورت آماده از برندهای معتبر خریداری می‌کنید، OEM کفایت می‌کند. اما اگر به‌صورت حرفه‌ای با ویندوز کار می‌کنید یا اهل ارتقاء سیستم هستید، نسخه Retail انتخاب بهتری است. در مجموع، برای کاربرانی که سیستم‌شان قدیمی است یا قصد دارند در آینده آن را ارتقا دهند، نسخه Retail بهترین انتخاب است، چون قابلیت انتقال لایسنس به مادربرد جدید را دارد. اما اگر یک سیستم جدید خریده‌اید و قصد هیچ تغییری را ندارید، خرید لایسنس OEM از «پی سی باز» هوشمندانه‌ترین روش برای فعال‌سازی قانونی و ارزان ویندوز است. در هر صورت، استفاده از هر دو نسخه Retail و OEM، یک سرمایه‌گذاری ضروری برای امنیت بلندمدت و پایداری سیستم شما محسوب می‌شود. برای تجربه بالاترین فریم ریت (FPS) و استفاده از قابلیت‌های DirectStorage، حتماً مقاله تخصصی [مقایسه سرعت ویندوز 10 و 11 در گیمینگ] را بررسی کنید.

🤔 سوالات متداول درباره تفاوت OEM و Retail

آیا OEM قانونی است؟

بله، اما فقط روی همان سیستمی که به آن اختصاص یافته معتبر است.

اگر مادربردم را تعویض کنم، لایسنس OEM چه می‌شود؟

غیرفعال می‌شود و باید لایسنس جدید بخرید.

آیا می‌توان OEM را از سیستم جدا کرد؟

خیر، به‌صورت دائم به مادربرد گره خورده است.

لایسنس Retail چند بار قابل استفاده است؟

به‌تعداد نامحدود، ولی فقط روی یک سیستم در هر زمان.

آیا مایکروسافت لایسنس OEM را پشتیبانی می‌کند؟

خیر، پشتیبانی OEM بر عهده سازنده دستگاه است.