حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰

حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰ (بررسی نسخه نهایی 22H2)

با وجود هیاهوی ویندوز ۱۱، هنوز هم پادشاه بی‌رقیب سیستم‌ عامل‌ های مایکروسافت، ویندوز ۱۰ است. بسیاری از کاربران به دلیل پایداری فوق‌ العاده یا قدیمی بودن سخت‌ افزارشان، ترجیح می‌دهند روی همین نسخه بمانند. اما سوال اصلی اینجاست: آیا لپ‌ تاپ قدیمی شما توانایی اجرای آخرین آپدیت‌ های ویندوز ۱۰ را دارد؟ خبر خوب اینکه ویندوز ۱۰ برخلاف برادر کوچکترش، با سخت‌ افزارهای قدیمی بسیار مهربانتر است و روی طیف وسیعی از کامپیوترها نصب می‌شود. برای بررسی قیمت ویندوز 10 به دسته بندی لینک شده مراجعه کنید.

در ادامه، لیست رسمی مایکروسافت برای نصب این ویندوز را بررسی می‌کنیم.

جدول مشخصات رسمی (حداقل سیستم)

مهم‌ ترین نکته در ویندوز ۱۰، تفاوت نیاز سخت‌ افزاری در نسخه‌ های ۳۲ بیتی و ۶۴ بیتی است. اگر رم سیستم شما پایین است، دقت به این جدول حیاتی است:

واقعیت ماجرا: حداقل‌ها را فراموش کنید!

بگذارید با شما صادق باشیم؛ اعدادی که در جدول بالا می‌بینید، صرفاً برای نصب شدن ویندوز است، نه برای کار کردن با آن!

اگر امروز بخواهید با رم ۲ گیگابایت ویندوز ۱۰ نسخه ۶۴ بیتی نصب کنید و یک مرورگر کروم یا فایرفاکس را باز کنید، احتمالاً سیستم چنان کند می‌شود که عطایش را به لقایش می‌بخشید. ویندوز ۱۰ در آپدیت‌ های جدید (مثل 22H2) کمی سنگینتر شده و سرویس‌ های پس‌ زمینه بیشتری دارد.

سیستم پیشنهادی پی سی باز برای تجربه بدون لگ:

برای اینکه اعصابتان راحت باشد و سیستم روان کار کند، پیشنهاد می‌کنیم سخت‌ افزارتان حداقل در این حد باشد:

• پردازنده: Core i3 (نسل ۳ به بالا) یا معادل AMD

• رم: حداقل ۴ گیگابایت (و ترجیحاً ۸ گیگابایت)

• هارد: حتماً از حافظه SSD استفاده کنید (نصب ویندوز ۱۰ روی HDD قدیمی بزرگترین اشتباه است).

اگر برای ویندوز 10 نیاز به آفیس دارید میتوانید جهت دانلود آفیس برای ویندوز ۱۰ به صفحه لینک شده مراجعه کنید.

تفاوت مهم نسخه ۳۲ بیت و ۶۴ بیت

برخلاف ویندوز ۱۱ که فقط ۶۴ بیتی است، ویندوز ۱۰ هنوز نسخه ۳۲ بیتی دارد. برای دیدن مشخصات حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۱ کلیک کنید.

• کی نسخه ۳۲ بیت نصب کنیم؟ فقط اگر رم زیر ۴ گیگابایت دارید (مثلاً ۲ گیگ). در این حالت نسخه ۳۲ بیت فشار کمتری به پردازنده و رم می‌آورد.

• کی نسخه ۶۴ بیت نصب کنیم؟ اگر رم ۴ گیگابایت یا بیشتر دارید، حتماً نسخه ۶۴ بیت نصب کنید تا بتوانید از تمام ظرفیت رم خود استفاده کنید.

بررسی تخصصی قطعات

شاید برایتان پیش آمده باشد که ویندوز ۱۰ را نصب کرده‌اید و سیستم بالا آمده، اما باز کردن منوی استارت ۳ ثانیه طول می‌کشد! اینجاست که بحث «سازگاری» با «کارایی» جدا می‌شود. بیایید قطعه به قطعه بررسی کنیم تا بفهمیم سیستم شما کجای کار می‌ لنگد.

۱. پردازنده (CPU)

برخلاف ویندوز ۱۱ که لیست سیاهی از پردازنده تهیه کرده، ویندوز ۱۰ بسیار مهربان است. تقریباً هر پردازنده‌ای که سرعت ۱ گیگاهرتز داشته باشد و از دستورالعمل‌های SSE2 و NX پشتیبانی کند (که تقریباً تمام پردازنده‌های ۱۵ سال اخیر دارند)، ویندوز ۱۰ را اجرا می‌کند.

• اینتل: حتی پردازنده‌های قدیمی سری Core 2 Duo و Pentium هم قادر به اجرای ویندوز ۱۰ هستند.

• ای‌ام‌دی: سری‌های قدیمی Athlon و Phenom نیز مشکلی نخواهند داشت.

• نکته مهم: اگر پردازنده شما خیلی قدیمی است (تک هسته‌ای)، حتماً نسخه ۳۲ بیت را نصب کنید.

۲. حافظه رم (RAM)

پاشنه آشیل ویندوز ۱۰، رم است. اگرچه مایکروسافت می‌گوید ۱ گیگابایت کافیست، اما این مقدار فقط برای بالا آمدن دسکتاپ است!

• حداقل مطلق: ۲ گیگابایت (فقط برای تماشای فیلم و کارهای سبک)

• استاندارد: ۴ گیگابایت (برای وب‌گردی و آفیس).

• ایده‌آل: ۸ گیگابایت و بالاتر.

تاثیر رم تک کاناله و دو کاناله (Dual Channel)

یک نکته فنی که خیلی‌ها نادیده می‌گیرند: اگر ۴ گیگابایت رم دارید، بهتر است به جای یک ماژول ۴ گیگابایتی، از دو ماژول ۲ گیگابایتی استفاده کنید. فعال شدن حالت Dual Channel پهنای باند حافظه را دو برابر می‌کند و تاثیر چشمگیری در سرعت ویندوز ۱۰، مخصوصاً در لپ‌تاپ‌های گرافیک آنبورد دارد.

۳. فضای ذخیره‌سازی؛ هارد دیسک (HDD) یا SSD؟

این مهم‌ترین بخش مقاله است. ویندوز ۱۰ سرویس‌های پس‌زمینه زیادی دارد (مثل Windows Update و Indexing) که مدام در حال خواندن و نوشتن روی دیسک هستند. هاردهای قدیمی (HDD) توانایی پاسخگویی به این حجم از درخواست را ندارند و باعث می‌شوند استفاده از دیسک (Disk Usage) مدام روی ۱۰۰٪ بماند و سیستم قفل کند.

توصیه جدی: حتی اگر پردازنده ضعیفی دارید، با خرید یک حافظه SSD ارزان قیمت (حتی ۱۲۸ گیگابایت فقط برای نصب ویندوز)، سرعت کامپیوترتان را تا ۵ برابر افزایش دهید. ویندوز ۱۰ روی SSD در کمتر از ۱۵ ثانیه بوت می‌شود!

۴. کارت گرافیک و دایرکت ایکس ۹

خوشبختانه ویندوز ۱۰ نیاز به کارت گرافیک گران‌قیمت ندارد. هر کارت گرافیکی که از DirectX 9 و درایور WDDM 1.0 پشتیبانی کند، کافیست. این یعنی تقریباً تمام گرافیک‌های آنبورد اینتل (Intel HD) و کارت‌های قدیمی Nvidia و AMD بدون مشکل محیط گرافیکی ویندوز را رندر می‌کنند.

نسخه‌های خاص برای سیستم‌های ضعیف؛ معجزه LTSC

اگر سیستم شما واقعاً قدیمی است (مثلاً رم ۲ گیگابایت و پردازنده دو هسته‌ای ضعیف دارد) و حتی با نصب ویندوز ۱۰ معمولی هم احساس کندی می‌کنید، قبل از برگشتن به ویندوز ۷، یک شانس دیگر به مایکروسافت بدهید: نسخه LTSC.

ویندوز ۱۰ نسخه Enterprise LTSC چیست؟

عبارت LTSC مخفف Long-Term Servicing Channel است. این نسخه از ویندوز ۱۰ مخصوص سیستم‌های حساس سازمانی و دستگاه‌های پزشکی طراحی شده که نیاز به پایداری صددرصد دارند. اما چرا برای کاربران خانگی جذاب است؟ چون مایکروسافت در این نسخه تمام «نرم‌افزارهای اضافی و تبلیغاتی» (Bloatware) را حذف کرده است:

• خبری از کورتانا (Cortana) نیست.

• فروشگاه مایکروسافت (Microsoft Store) نصب نیست.

• برنامه‌های پیش‌فرض سنگین مثل Photos و Xbox حذف شده‌اند.

• آپدیت‌های مزاحم و اجباری وجود ندارد.

نتیجه: این ویندوز بعد از نصب، به شدت سبک است و میزان مصرف رم آن در حالت بیکار (Idle) بسیار کمتر از نسخه Pro یا Home است. اگر سیستم شما در مرز حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰ قرار دارد، نصب نسخه LTSC 2021 (که بر پایه نسخه 21H2 است) بهترین گزینه برای شماست. برای خرید قانونی و مادام‌ العمر این نسخه سبک، به صفحه خرید لایسنس Windows 10 Enterprise LTSC مراجعه کنید.

جنگ سبک‌وزن‌ها: نسخه Home یا Pro؟

اگر به نسخه LTSC دسترسی ندارید و بین نسخه خانگی (Home) و حرفه‌ای (Pro) شک دارید، باید بدانید:

• نسخه Home: سبک‌تر است. سرویس‌های پس‌زمینه کمتری دارد (مثلاً سرویس‌های رمزنگاری BitLocker یا ریموت دسکتاپ در آن فعال نیست). برای سیستم‌های ضعیف با رم ۴ گیگابایت، نسخه Home روان‌تر اجرا می‌شود.

• نسخه Pro: امکانات بیشتری دارد اما منابع بیشتری هم مصرف می‌کند. اگر سیستم گیمینگ یا قوی دارید، سراغ Pro بروید.

ارتقا از ویندوز ۷ به ۱۰؛ سقوط یا صعود؟

بسیاری از کاربران هنوز روی ویندوز ۷ محبوب مانده‌اند و می‌ترسند با نصب ویندوز ۱۰، سیستم‌ شان «سنگین» شود. واقعیت این است که این ترس تا حدی درست است، اما نه همیشه! مایکروسافت پشتیبانی از ویندوز ۷ را سال‌هاست قطع کرده است. این یعنی سیستم شما در برابر ویروس‌ها و باج‌افزارها کاملاً بی‌دفاع است.

آیا سیستم من برای مهاجرت آماده است؟ قبل از اینکه دکمه نصب را بزنید، این ۳ مورد را چک کنید:

1. هارد SSD: اگر هنوز هارد دیسک قدیمی (HDD) دارید، ارتقا به ویندوز ۱۰ می‌تواند تجربه تلخی باشد (کند شدن شدید). اما با یک SSD ارزان، ویندوز ۱۰ حتی سریع‌تر از ویندوز ۷ عمل می‌کند.

2. درایورها: به سایت سازنده مادربرد یا لپ‌تاپ خود بروید و ببینید آیا درایور ویندوز ۱۰ برای مدل شما ارائه شده؟ اگر نه، ممکن است کارت صدا یا وای‌ فای شما کار نکند.

3. پردازنده ۶۴ بیتی: اگر ویندوز ۷ شما ۳۲ بیتی است اما پردازنده‌ تان از ۶۴ بیت پشتیبانی می‌کند، بهترین زمان است که نسخه ۶۴ بیتی ویندوز ۱۰ را نصب کنید (البته اگر رم ۴ گیگ به بالا دارید).

گیمینگ در ویندوز ۱۰؛ بهتر یا بدتر؟

برای گیمرهایی که سیستم ضعیف دارند، ویندوز ۱۰ دو ویژگی انقلابی دارد که در نسخه‌های قبلی وجود نداشت:

۱. حالت بازی (Game Mode)

ویندوز ۱۰ دارای قابلیتی به نام Game Mode است. وقتی وارد بازی می‌شوید، ویندوز به صورت خودکار فعالیت‌های پس‌زمینه (مثل آپدیت‌ها و نوتیفیکیشن‌ها) را متوقف می‌کند و تمام منابع CPU و GPU را به بازی اختصاص می‌دهد. این قابلیت روی سیستم‌های ضعیف، جلوی لگ‌های ناگهانی (Stutter) را می‌گیرد.

۲. معجزه DirectX 12

بازی‌های جدید برای اجرا شدن نیاز به DirectX 12 دارند که فقط در ویندوز ۱۰ و ۱۱ به صورت کامل پشتیبانی می‌شود. دایرکت ایکس ۱۲ به سخت‌افزار اجازه می‌دهد ارتباط مستقیم‌تری با بازی داشته باشد و حتی روی کارت گرافیک‌های قدیمی، فریم‌ریت (FPS) بهتری نسبت به ویندوز ۷ ارائه دهد.

نتیجه‌گیری گیمینگ: اگر گیمر هستید، ماندن روی ویندوز ۷ یعنی محروم شدن از بازی‌های جدید و پرفورمنس بهتر. با نصب ویندوز ۱۰ (مخصوصاً نسخه‌های سبک شده)، تجربه روان‌تری خواهید داشت.

آینده ویندوز ۱۰؛ آیا سال ۲۰۲۵ پایان راه است؟

مایکروسافت رسماً اعلام کرده که پشتیبانی از ویندوز ۱۰ در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) به پایان رسیده است. اما این خبر نباید شما را نگران کند. پایان پشتیبانی به این معنی نیست که کامپیوتر شما ناگهان از کار می‌افتد! بلکه فقط آپدیت‌های امنیتی جدید را دریافت نمی‌کنید.

یک ترفند حرفه‌ای: اگر نگران امنیت هستید و نمی‌خواهید سخت‌افزارتان را عوض کنید، باز هم پیشنهاد ما نسخه Enterprise LTSC است. مایکروسافت معمولاً نسخه‌های LTSC را سال‌ها بیشتر از نسخه معمولی پشتیبانی می‌کند (معمولاً تا سال ۲۰۲۷ یا ۲۰۳۲). پس با نصب این نسخه، تا سال‌ها خیالتان از بابت امنیت و آپدیت راحت خواهد بود.

سوالات متداول درباره حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰

در این بخش به پرتکرارترین سوالات شما در بخش نظرات پی‌سی باز پاسخ می‌دهیم.

۱. آیا می‌توانم روی رم ۲ گیگابایت ویندوز ۱۰ نسخه ۶۴ بیتی نصب کنم؟ از نظر فنی بله، اما پیشنهاد نمی‌کنیم. ویندوز ۶4 بیتی خودش به تنهایی حدود ۱.۵ گیگابایت از رم را اشغال می‌کند و عملاً فضایی برای اجرای برنامه‌ها باقی نمی‌ماند. اگر رم شما زیر ۴ گیگابایت است، حتماً نسخه ۳۲ بیتی (x86) را نصب کنید تا سیستم روان‌تر باشد.

۲. درایورهای لپ‌تاپ قدیمی من برای ویندوز ۱۰ موجود نیست، چه کنم؟ نگران نباشید. ویندوز ۱۰ بانک درایور بسیار قدرتمندی دارد و اکثر قطعات را خودکار شناسایی می‌کند. اگر قطعه‌ای (مثل پرینتر یا اسکنر قدیمی) شناسایی نشد، معمولاً درایورهای ویندوز ۸.۱ یا حتی ویندوز ۷ روی ویندوز ۱۰ هم کار می‌کنند.

۳. آپدیت از ویندوز ۷ بهتر است یا نصب تمیز (Clean Install)؟ برای سیستم‌های ضعیف، قطعاً نصب تمیز بهتر است. وقتی ویندوز را از نو نصب می‌کنید (و درایو C را فرمت می‌کنید)، تمام فایل‌های زائد و رجیستری‌های خراب ویندوز قبلی پاک می‌شوند و سیستم با حداکثر سرعت کار می‌کند.

۴. برای افزایش سرعت ویندوز ۱۰ چه کارهایی می‌توان کرد؟ علاوه بر خرید SSD، غیرفعال کردن انیمیشن‌های پنجره‌ها (Visual Effects)، حذف برنامه‌های استارت‌آپ (Startup Apps) و فعال کردن حالت High Performance در تنظیمات باتری، تاثیر زیادی در سرعت سیستم‌های قدیمی دارد.

جمع‌بندی نهایی

ویندوز ۱۰ هنوز هم متعادل‌ ترین سیستم‌ عامل مایکروسافت است؛ نه آنقدر قدیمی است که نرم‌ افزارها رویش نصب نشوند، و نه آنقدر سنگین است که نیاز به ابر رایانه داشته باشد! اگر سیستم شما حداقل‌ های ذکر شده در این مقاله (پردازنده ۱ گیگاهرتز و رم ۴ گیگ) را دارد، در نصب آن شک نکنید. فقط فراموش نکنید که معجزه SSD را دست‌کم نگیرید. برای مشاهده مشخصات رسمی و حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰ پیشنهاد شده توسط مایکروسافت اینجا کلیک کنید.

هنوز سوالی دارید؟ مشخصات سیستم خود را در نظرات بنویسید تا به شما بگوییم کدام نسخه (Home، Pro یا LTSC) برای لپ‌تاپ شما مناسب‌تر است. در این مقاله تلاش کردیم به بهترین نحو ممکن برای شما توضیح دهیم که حداقل سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۰ چه مشخصاتی دارد.